เสียงที่หายไปของทีม: บทเรียนจาก Robert Rasmussen [EP.3]

เสียงที่หายไปชองทีม: บทเรียนจาก Robert Rasmussen

ในการสัมภาษณ์ต่อเนื่องกับ Robert Rasmussen เราได้ย้อนกลับไปสำรวจจุดกำเนิด แนวคิด และเรื่องราวเบื้องหลังการพัฒนากระบวนการนี้ผ่านบทสัมภาษณ์สองตอนที่ผ่านมา

มาถึง EP.3: Inside a LEGO® SERIOUS PLAY® Workshop บทสนทนาได้พาเราก้าวจากเรื่องราวของการพัฒนาเครื่องมือ มาสู่สิ่งที่เกิดขึ้นจริงเมื่อผู้คนได้เข้าร่วมเวิร์กช็อป และค้นพบว่ากระบวนการนี้สามารถเปลี่ยนวิธีคิด วิธีสื่อสาร และการมีส่วนร่วมของคนในทีมได้อย่างไร

แต่สิ่งที่น่าสนใจที่สุดในตอนนี้ อาจไม่ใช่เรื่องของ LEGO® หรือเทคนิคการจัดเวิร์กช็อปเลยด้วยซ้ำ

กลับเป็นเรื่องราวของหญิงสาววัย 20 ปีคนหนึ่ง ผู้มีความคิดเห็นและคำตอบที่ยอดเยี่ยม แต่ไม่เคยแสดงความคิดเห็นเหล่านั้นออกมาในห้องประชุม

เรื่องราวของเธอทำให้ Robert ประหลาดใจ และนำไปสู่คำถามสำคัญที่ผู้นำทุกคนอาจต้องกลับมาทบทวนว่า

“ในห้องประชุมของเรา ยังมีเสียงของใครอีกบ้างที่ไม่เคยถูกได้ยิน?”

เสียงที่หายไปจากห้องประชุม-คนที่ไม่เคยถูกถามให้ตอบ

ผู้สัมภาษณ์: สุรทิน สาธิตเลิศ | กรรมการผู้จัดการแรสมุสเซ่น คอนซัลติ้ง สาขาประเทศไทย และ Facilitator

ผู้ให้สัมภาษณ์: โรเบิร์ต แรสมุสเซ่น | สถาปนิกหลักผู้ออกแบบ The LEGO® Serious Play® Method และ Master Trainer

เมื่อคำตอบที่ดีที่สุด มาจากคนที่ไม่เคยพูด

Robert เล่าย้อนถึงช่วงที่เขาพัฒนาต้นแบบเวิร์กช็อปสร้างกลยุทธ์ด้วย LEGO® SERIOUS PLAY® ซึ่งเป็นเวิร์กช็อประยะเวลา 2 วัน และนำไปทดลองกับทีมพัฒนาของตัวเองที่มีสมาชิก 7 คน

ในการทดลองครั้งนั้น สิ่งที่ทำให้เขาประหลาดใจที่สุดคือ คำตอบที่ดีที่สุดกลับมาจาก Shannon Painter ผู้ช่วยฝ่ายธุรการวัยเพียง 20 ปี

Robert จึงถามเธอว่า

“Shannon ทำไมที่ผ่านมาเธอถึงไม่เคยพูดความคิดเห็นดี ๆ เหล่านี้ออกมาเลย?”

เสียงที่หายไปจากทีม - บทเรียนจาก Robert Rasmussen

คำตอบของ Shannon กลับเป็นสิ่งที่ชวนให้เราหยุดคิด

“เพราะเวลาที่ฉันเข้าประชุม ไม่เคยมีใครคาดหวังให้ฉันมีส่วนร่วม และฉันเองก็ไม่เคยเชื่อว่าตัวเองมีอะไรสำคัญที่จะพูด”

ประโยคสั้น ๆ นี้สะท้อนความจริงบางอย่างที่อาจเกิดขึ้นในหลายองค์กร

บางครั้งคนที่เงียบในห้องประชุม ไม่ได้หมายความว่าเขาไม่มีความคิด ไม่มีความรู้ หรือไม่มีคำตอบที่ดี

แต่อาจเป็นเพราะที่ผ่านมา เขาไม่เคยรู้สึกว่าความคิดเห็นของตัวเองเป็นสิ่งที่คนอื่นอยากรับฟัง

และนั่นทำให้เราอดตั้งคำถามไม่ได้ว่า… ในแต่ละการประชุม องค์กรของเรากำลังพลาดความคิดดี ๆ จากใครไปบ้าง?

เมื่อความเงียบในห้องประชุม ไม่ได้หมายความว่าไม่มีความคิด

ลองนึกถึงการประชุมครั้งล่าสุดของคุณ

เมื่อมีประเด็นสำคัญให้หารือ ใครเป็นคนเริ่มพูดก่อน? ใครเป็นคนแสดงความคิดเห็นมากที่สุด? และมีใครบ้างที่แทบไม่ได้พูดอะไรเลยตลอดการประชุม?

Robert อธิบายถึงพฤติกรรมที่พบได้บ่อยในการประชุมว่า เมื่อมีคำถามหรือประเด็นให้หารือ มักมีใครบางคนเริ่มพูดขึ้นมาทันทีว่า “ผมคิดว่าคำตอบคือแบบนี้”

ทันทีที่มีคนเริ่มพูด คนอื่น ๆ อาจไม่ได้กำลังตั้งใจฟังทั้งหมดอีกต่อไป

บางคนเริ่มคิดว่าจะตอบกลับความคิดเห็นนั้นอย่างไร ขณะที่บางคนอาจรู้สึกว่าประเด็นนี้ไม่เกี่ยวข้องกับตัวเอง และค่อย ๆ ถอนความสนใจออกจากบทสนทนา

สิ่งที่เกิดขึ้นคือ การประชุมอาจเริ่มเคลื่อนไปตามความคิดของคนที่พูดก่อน ทั้งที่สมาชิกคนอื่นยังไม่ได้มีโอกาสสำรวจความคิดของตัวเองอย่างเต็มที่

นี่อาจเป็นเหตุผลหนึ่งที่ทำให้เราได้ยินความคิดเห็นจากคนกลุ่มเดิมซ้ำ ๆ ขณะที่มุมมองของคนอื่นยังคงถูกเก็บไว้

เรื่องราวของ Shannon จึงไม่ได้สะท้อนเพียงความไม่มั่นใจของคนคนหนึ่ง แต่ยังชวนให้เรามองลึกลงไปถึง ความคาดหวัง บทบาท และวิธีการประชุมที่อาจส่งผลต่อการมีส่วนร่วมของคนในทีม

เพราะการเชิญทุกคนเข้าประชุม ไม่ได้หมายความว่าเราจะได้รับความคิดจากทุกคนเสมอไป

ถ้าเราเปลี่ยนจากการพูดก่อน มาเป็นการคิดก่อนล่ะ?

หนึ่งในแนวคิดที่ Robert เน้นย้ำระหว่างการสัมภาษณ์คือ การเปลี่ยนลำดับของสิ่งที่เกิดขึ้นในการประชุม

แต่ Robert อธิบายว่า นี่คือหัวใจสำคัญของกระบวนการนี้

โดยทั่วไป เมื่อมีคำถาม เรามักเริ่มต้นด้วยการพูดคุยทันที

แต่ในกระบวนการ LEGO® SERIOUS PLAY® สิ่งแรกที่เกิดขึ้นหลังจากได้รับคำถาม ไม่ใช่การพูด แต่เป็นการคิด

Robert อธิบายว่า ทุกเวิร์กช็อปเริ่มต้นจากคำถามหรือชุดคำถามที่ถูกออกแบบให้สอดคล้องกับความท้าทายของทีม

ตัวอย่างเช่น

“ลองสร้างโมเดลของผู้นำแบบที่คุณไม่อยากเป็น”

แทนที่จะให้ใครสักคนยกมือขึ้นตอบทันที ผู้เข้าร่วมทุกคนจะมีเวลาคิดและสร้างคำตอบของตัวเองผ่าน LEGO® bricks

เมื่อทุกคนสร้างโมเดลเสร็จแล้ว จึงเข้าสู่การแบ่งปันเรื่องราวและความหมายเบื้องหลังสิ่งที่แต่ละคนสร้าง ก่อนที่จะร่วมกันเรียนรู้จากมุมมองที่แตกต่าง

กระบวนการนี้ช่วยเปลี่ยนจากการที่คนหนึ่งพูดและคนอื่นฟัง มาเป็นการเปิดโอกาสให้ทุกคนได้สำรวจความคิดของตัวเองก่อนนำเข้าสู่บทสนทนาร่วมกัน

ความแตกต่างสำคัญจึงไม่ใช่แค่การเปลี่ยนจากการพูดมาเป็นการต่อ LEGO แต่เป็นการเปลี่ยนวิธีที่เราให้พื้นที่กับความคิดของแต่ละคน

และนั่นอาจทำให้เราได้ยินคำตอบที่ไม่เคยปรากฏในการประชุมแบบเดิม

คิด-สร้าง-แบ่งปัน กระบวนการของ LEGO SERIOUS PLAY ที่ช่วยให้ทุกคนได้คิด ได้พูด และได้รับฟัง

ทุกคนมีความรู้บางอย่างที่ทีมอาจยังไม่เคยค้นพบ

เมื่อถูกถามว่า LEGO® SERIOUS PLAY® เหมาะกับการใช้งานเรื่องใด Robert อธิบายว่า กระบวนการนี้ช่วยให้คนในห้อง ดึงความรู้ที่มีอยู่ในตัวเองออกมา และนำความรู้นั้นมาใช้ในการคิด สื่อสาร และแก้ปัญหาร่วมกัน

เขาย้ำว่า นี่ไม่ใช่วิธีที่ผู้ดำเนินกระบวนการนำความรู้หรือคำตอบของตัวเองไปมอบให้กับกลุ่ม

แต่เป็นวิธีที่ช่วยให้สมาชิกในกลุ่มได้ใช้ความรู้ ประสบการณ์ และมุมมองของตัวเองกับโจทย์ที่ทุกคนมีส่วนเกี่ยวข้อง

Robert จึงมองว่า LEGO® SERIOUS PLAY® เป็นกระบวนการสำหรับ Real Teams with Real Needs หรือทีมที่มีความท้าทายจริง และจำเป็นต้องอาศัยความคิดจากสมาชิกหลายคนเพื่อหาทางออกร่วมกัน

เวิร์กช็อปแต่ละครั้งจึงไม่ได้มีรูปแบบสำเร็จรูปที่ใช้เหมือนกันทั้งหมด แต่ต้องออกแบบให้สอดคล้องกับโจทย์ของทีมและองค์กรนั้น ๆ

แนวคิดนี้ทำให้เรากลับมามองเรื่องของ Shannon ในอีกมุมหนึ่ง

Shannon ไม่ได้เพิ่งมีความรู้หรือไอเดียดี ๆ หลังจากเข้าร่วมเวิร์กช็อป

เธออาจมีสิ่งเหล่านั้นอยู่แล้ว เพียงแต่ที่ผ่านมาไม่มีสถานการณ์ที่ทำให้เธอรู้สึกว่าควรนำมันออกมาแบ่งปัน

และนี่คือสิ่งที่ผู้นำควรให้ความสำคัญ

บางครั้งหน้าที่ของผู้นำอาจไม่ใช่การคิดหาคำตอบให้เก่งที่สุด แต่เป็นการสร้างกระบวนการที่ทำให้ความรู้และความคิดของคนในทีมได้ปรากฏออกมา

จาก “ฉันไม่รู้ว่าตัวเองรู้อะไร” สู่ “ฉันก็มีส่วนช่วยทีมได้”

Robert เล่าว่า ช่วงเวลาที่ทำให้เขาประทับใจมากที่สุดจากการจัดเวิร์กช็อป ไม่ใช่เพียงการได้เห็นโมเดลที่ผู้เข้าร่วมสร้างขึ้น

แต่เป็นช่วงเวลาที่ผู้เข้าร่วมค้นพบบางสิ่งเกี่ยวกับตัวเอง

เขามักได้ยินผู้เข้าร่วมพูดในทำนองว่า

  • “ฉันไม่เคยรู้เลยว่าตัวเองรู้เรื่องนี้ด้วย”
  • “ฉันไม่เคยคิดว่าตัวเองจะมีไอเดียมากมายขนาดนี้”
  • “ฉันไม่เคยรู้สึกมาก่อนเลยว่าตัวเองสามารถมีส่วนร่วมได้มากขนาดนี้”

สำหรับ Robert นี่คือช่วงเวลาที่น่าประหลาดใจและมีความหมาย ซึ่งเกิดขึ้นกับเขาอยู่เสมอในเวิร์กช็อป

สิ่งเหล่านี้สะท้อนว่า บางครั้งผู้คนไม่ได้ขาดความสามารถในการคิดหรือแก้ปัญหา แต่อาจยังไม่เคยมีโอกาสค้นพบหรือถ่ายทอดความสามารถนั้นออกมาอย่างชัดเจน

การได้เห็นความคิดของตัวเองกลายเป็นสิ่งที่จับต้องได้ และได้เล่าเรื่องราวของสิ่งนั้นให้คนอื่นฟัง อาจช่วยให้ผู้เข้าร่วมมองเห็นคุณค่าของความคิดตัวเองในแบบที่ไม่เคยเห็นมาก่อน

เรื่องของ Shannon จึงไม่ใช่เพียงเรื่องของคนที่เริ่มกล้าพูดในห้องประชุม แต่เป็นเรื่องของคนที่เริ่มค้นพบว่า

“ฉันเองก็มีความคิดที่มีคุณค่า และฉันสามารถมีส่วนร่วมกับทีมได้”

ในห้องประชุมของคุณ ยังมี Shannon อีกกี่คน?

รับชมบทสัมภาษณ์ EP.3: INSIDE A LEGO® SERIOUS PLAY® WORKSHOP

ร่วมฟังเรื่องราวและประสบการณ์ตรงจาก Robert Rasmussen เกี่ยวกับสิ่งที่เกิดขึ้นภายในเวิร์กช็อป LEGO® SERIOUS PLAY® ตั้งแต่การออกแบบกระบวนการให้เหมาะกับโจทย์ของทีม ไปจนถึงช่วงเวลาที่ผู้เข้าร่วมค้นพบศักยภาพและความคิดที่ตัวเองไม่เคยรู้ว่ามี

เนื้อหาในวิดีโอ

  • 00:24 What is LEGO® SERIOUS PLAY® best for?
  • 01:10 What does a workshop typically look like?
  • 03:20 Can anyone build?
  • 03:35 Any surprising moments from a workshop?

หลักสูตรโดย Rasmussen Consulting Thailand

สำนักงานตัวแทนอย่างเป็นทางการของ Rasmussen Consulting
ก่อตั้งโดย Robert Rasmussen — ผู้ออกแบบและผู้พัฒนา LEGO® SERIOUS PLAY® Method
ดำเนินงานในประเทศไทยโดย คุณโจ สุรทิน สาธิตเลิศ — ผู้มีประสบการณ์โดยตรงจากการทำงานร่วมกับผู้เชี่ยวชาญต้นแบบระดับโลก

w

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit eiusmod tempor

w